Bekkenpijn

Wat is bekkenpijn?

Bekkenpijn is een verzamelnaam voor pijn in het gebied van het bekken. Het is geen diagnose, maar een beschrijving van waar u de pijn voelt.

Het bekken is een ring van botten. Aan de achterkant zit het heiligbeen, het onderste deel van de wervelkolom. Links en rechts daarvan liggen de twee bekkenhelften, die naar voren lopen en elkaar vooraan raken bij het schaambeen. De ring heeft drie gewrichten: achter de twee SI-gewrichten tussen heiligbeen en bekkenhelften, en vooraan de schaambeenverbinding (symfyse), een stevige kraakbeenverbinding. Aan de zijkant liggen de heupkommen, waarin de bovenbenen draaien. Onder het heiligbeen zit het stuitje.

Om het bekken heen liggen sterke banden, die de ring bij elkaar houden. En aan het bekken zitten veel spieren vast: de rugspieren, de buikspieren, de bilspieren, de liesspieren, de hamstrings, de heupbuigers en, aan de binnenkant, de bekkenbodem.

Wat is het verschil tussen bekkenpijn en bekkeninstabiliteit?

Bekkeninstabiliteit is een term die vooral gebruikt wordt bij bekkenpijn tijdens of na de zwangerschap. In de zwangerschap worden de banden rond het bekken soepeler, waardoor het bekken anders belast wordt. Bekkenpijn is het bredere begrip: pijn in het bekken, met of zonder zwangerschap.

Bent u zwanger of net bevallen, lees dan ook over osteopathie bij zwangerschap en osteopathie na de bevalling.

Hoe voelt bekkenpijn?

Bekkenpijn kan zich op verschillende manieren laten merken. Mensen met bekkenpijn merken bijvoorbeeld:

• pijn laag in de rug, aan één of beide kanten van het heiligbeen;
• pijn aan de bekkenrand of opzij bij de heup;
• pijn in de lies, aan één of beide kanten;
• pijn bij omdraaien in bed, opstaan uit een stoel, traplopen of op één been staan;
• pijn die uitstraalt naar de bil of het bovenbeen.

Wat doet het bekken?

Om bekkenpijn te begrijpen, kijk ik eerst naar wat het bekken doet. Het heeft verschillende taken, die bij bijna elke beweging samen meedoen.

Een van die taken is het gewicht doorgeven. Als u staat, rust de wervelkolom via het heiligbeen op het bekken, en geeft het bekken dat gewicht via de heupen door aan de benen. Als u zit, gaat het gewicht via de zitbeenderen naar de stoel. Andersom komen de krachten van elke stap, sprong of afzet via de benen in het bekken binnen, en gaan ze van daaruit naar de romp.

Een andere taak is stabiliseren. Het bekken doet dat niet alleen. De banden houden de ring bij elkaar, en de spieren die aan het bekken vastzitten, geven het samen stevigheid: de rug- en buikspieren, de bilspieren, de liesspieren en de bekkenbodem. Zo kan kracht van de benen naar de romp worden doorgegeven, en andersom. Dat is nodig bij elke stap, op het moment dat u even op één been staat, maar ook bij tillen, draaien en lang staan.

Daarnaast beweegt het bekken mee. Het bekken is geen star blok. Bij lopen draaien de twee bekkenhelften steeds een klein beetje tegengesteld ten opzichte van het heiligbeen, en draait het hele bekken mee met de stap, tegengesteld aan de bovenrug. Die kleine bewegingen in de SI-gewrichten en de schaambeenverbinding helpen om de krachten van elke stap op te vangen en te verdelen.

Het bekken als middelpunt van de keten

Het bekken ligt midden in de keten: tussen de wervelkolom en de benen, en tussen de linker- en de rechterkant van het lichaam. Mechanisch is het verbonden met de onderrug via het heiligbeen, met de benen via de heupen, en met de romp via alle spieren die eraan vastzitten.

Doet het bekken een taak minder goed, dan nemen andere schakels het over. Beweegt een van de bekkengewrichten minder, dan moeten de onderrug, de heupen of de andere kant van het bekken die beweging opvangen. Krijgt het bekken minder stevigheid van de spieren eromheen, dan moeten de banden of andere spieren dat opvangen. Zo kan een bewegingsbeperking in het bekken meespelen bij klachten in de onderrug, de heup of de lies.

Andersom kan het bekken ook de schakel zijn die werk overneemt. Draait een heup minder, dan kan het bekken bij elke stap meer moeten meedraaien. Beweegt een knie of enkel na een blessure anders, of zet u links anders af dan rechts, dan komen de krachten van elke stap anders in het bekken binnen. Beweegt de onderrug minder, dan kan het bekken meer moeten bewegen bij bukken en draaien. Het bekken wordt dan anders of zwaarder belast, en zo kan er ook in het bekken een klacht ontstaan.

Ook tijdens een zwangerschap en na een bevalling verandert hoe het bekken beweegt en belast wordt.

Daarnaast is er de fysiologische verbinding. De grote zenuwen en bloedvaten voor de benen lopen langs en door het bekken. Aan de achterkant gaat de heupzenuw door een opening in het bekken naar de bil en het been. Aan de voorkant lopen de dijbeenzenuw en de grote slagader en ader voor het been onder de liesband door naar het bovenbeen. Zo voeren ze zuurstof en voedingsstoffen naar de benen en afvalstoffen terug, en sturen ze de spieren van het been aan. Beweegt een gebied minder goed, dan kan dat ook de omgeving beïnvloeden waar zenuwen en bloedvaten doorheen lopen.

Hoe botten, spieren, pezen, bloedvaten en zenuwen samenwerken, leest u bij het lichaam als keten.

Wat kan meespelen bij bekkenpijn?

Bij bekkenpijn kijk ik naar meerdere lagen. Het kan gaan om een overbelasting van de gewrichten, banden of spieren rond het bekken zelf. Maar de reden van die overbelasting kan ook in de onderrug, de heupen of verder in de benen liggen. Factoren die in verband worden gebracht met bekkenpijn zijn bijvoorbeeld:

• een zwangerschap of bevalling, ook als die al langer geleden is;
• een val op de bil of het stuitje, of een ongeluk;
• eenzijdige belasting, zoals steeds op één been staan, of sporten met veel draai- en trapbewegingen;
• lang zitten, of een plotselinge verandering in hoeveel u beweegt;
• een oude blessure elders in het been, zoals aan de enkel of de knie, of een operatie in de buik of aan de heup.

De plek waar het pijn doet, is niet altijd de plek waar het probleem begint. Waar het bij u vandaan komt, verschilt per persoon en blijkt uit onderzoek.

Hoe ik als osteopaat bekkenpijn onderzoek en behandel

Ik begin met een gesprek over uw klachten: waar u de pijn voelt, bij welke bewegingen, en wat uw lichaam eerder heeft meegemaakt, zoals een val, een operatie, een zwangerschap of een bevalling.

Daarna onderzoek ik met mijn handen het hele lichaam. Ik kijk hoe het bekken zijn taken doet: hoe de bekkengewrichten meebewegen, hoe het bekken stevigheid krijgt als u op één been staat, en hoe het meedraait bij lopen. Ik onderzoek ook de onderrug, de heupen, de knieën en de voeten, en de gebieden waar de zenuwen en bloedvaten langs het bekken naar de benen lopen.

Ik ga op zoek naar de schakels in de keten die bij uw klacht meespelen. Met manuele technieken optimaliseer ik de samenwerking tussen spieren, pezen, botten, banden, gewrichten, zenuwen en bloedvaten. Door de oorzaak van de overbelasting aan te pakken, is het mogelijk dat de klachten herstellen en ook wegblijven. Waar nodig krijgt u persoonlijk advies, afgestemd op wat ik bij u zie.

Een afspraak duurt 40 minuten en u heeft geen verwijzing nodig. Twijfelt u over uw klachten, overleg dan met uw huisarts.