Het lichaam als keten

Wat betekent 'het lichaam als keten'?

Elke beweging is samenwerking. Neem één stap: de voet zet af, de enkel, knie en heup buigen en strekken, het bekken draait mee, de wervelkolom draait de andere kant op en de armen zwaaien tegengesteld mee. Tegelijk zorgen bloedvaten dat alle spieren die daarbij werken zuurstof en voedingsstoffen krijgen en hun afvalstoffen kwijtraken, en sturen zenuwen elke spier op het juiste moment aan.

Zo werkt het lichaam als een keten van schakels die op elkaar steunen en op elkaar reageren. Die samenhang heeft twee lagen: een mechanische en een fysiologische.

De mechanische keten: botten, gewrichten, spieren en pezen

Botten geven het lichaam vorm en steun. Waar twee botten elkaar raken, zit een gewricht. Om elk gewricht zit een gewrichtskapsel: een stevig omhulsel van bindweefsel, versterkt met banden. Het kapsel houdt het gewricht bij elkaar en bepaalt mee hoe ver het kan bewegen.

Spieren maken de beweging. Ze zijn via pezen aan de botten vastgemaakt. Veel spieren lopen over meer dan één gewricht. De hamstrings bijvoorbeeld lopen van het bekken over de heup en de knie naar het onderbeen. Hoe de knie beweegt, hangt daardoor ook af van de stand van het bekken, en andersom.

Spieren werken bovendien zelden alleen. Ze vormen lijnen die door het lichaam doorlopen: van de voet via het been naar het bekken, van het bekken via de rug naar de schouders, en van de schouders naar de nek en de armen. Een spanning of beperking in één deel van zo'n lijn kan doorwerken in een ander deel.

Wordt een kapsel stugger, of beweegt een spier of pees minder soepel, dan beweegt het gewricht minder vrij. Een buurgewricht of een andere spier neemt dan een deel van het werk over.

De fysiologische keten: bloedvaten en zenuwen

Naast de mechanische verbinding is er een fysiologische. Elk weefsel, of het nu een spier, een pees, een kapsel of een bot is, is afhankelijk van twee systemen: het bloedvatenstelsel en het zenuwstelsel.

Het bloedvatenstelsel voert zuurstof en voedingsstoffen aan en voert afvalstoffen af. Slagaders en aders lopen daarvoor tussen de spieren door, langs de gewrichten en door nauwe doorgangen tussen bot, spier en bindweefsel naar elk deel van het lichaam.

Het zenuwstelsel stuurt. Vanuit het ruggenmerg lopen zenuwen tussen de wervels naar buiten, naar de spieren, de huid en de gewrichten. Ze sturen spieren aan en geven tegelijk informatie terug over druk, rek, stand en pijn. Zo weten uw hersenen op elk moment waar elk deel van uw lichaam is en hoe het beweegt.

Zenuwen en bloedvaten lopen op veel plekken samen, als bundels door dezelfde doorgangen als de spieren en pezen. Daar raken de mechanische en de fysiologische keten elkaar. Beweegt een gebied minder goed, dan kan dat ook de omgeving van de bloedvaten en zenuwen die erdoorheen lopen beïnvloeden. En een geprikkelde zenuw kan de spieren die hij aanstuurt anders laten werken, of pijn geven op een andere plek: een geprikkelde zenuw in de onderrug kan bijvoorbeeld pijn in het been geven.

Waarom een klacht niet altijd begint waar het pijn doet

Het lichaam is goed in compenseren. Werkt een schakel minder goed, dan vangen andere schakels dat op. Zolang dat lukt, kan het zijn dat u er niets van merkt. Soms is de rek eruit, en ontstaat er een klacht: niet altijd op de plek waar het begon, maar op de plek die het meeste werk overnam.

Een voorbeeld: na een verzwikte enkel kan de enkel minder goed gaan bewegen. Knie, heup, bekken en rug passen zich daarop aan. Jaren later kan de klacht in de rug zitten, terwijl de enkel er al die tijd aan meedeed. Ook een val, een operatie, een bevalling, eenzijdige belasting of een stressvolle periode kan zo'n verandering in gang zetten. Waar het bij u vandaan komt, verschilt per persoon en blijkt uit onderzoek.

Behandel ik alleen de plek die pijn doet, dan kan die herstellen, terwijl de reden van de overbelasting blijft bestaan. Dan kan dezelfde klacht terugkomen.

Hoe ik vanuit deze visie onderzoek en behandel

Ik begin met een gesprek over uw klacht en over wat uw lichaam eerder heeft meegemaakt. Daarna onderzoek ik met mijn handen het hele lichaam: hoe de botten, gewrichten, spieren en pezen samen bewegen, en hoe de gebieden bewegen waar bloedvaten en zenuwen doorheen lopen. Ook plekken waar u zelf geen klachten heeft.

Ik ga op zoek naar de schakels in de keten die bij uw klacht meespelen. Met manuele technieken optimaliseer ik de samenwerking tussen spieren, pezen, botten, banden, gewrichten, zenuwen en bloedvaten. Door de oorzaak van de overbelasting aan te pakken, is het mogelijk dat de klachten herstellen en ook wegblijven. Waar nodig krijgt u persoonlijk advies, afgestemd op wat ik bij u zie.

Ik werk als osteopaat in Amsterdam West en Haarlem. Een afspraak duurt 40 minuten en u heeft geen verwijzing nodig. Hoe de eerste afspraak verloopt, leest u bij het behandeltraject. Twijfelt u over uw klachten, overleg dan met uw huisarts.