Kramp in voet, kuit of been

Wat is kramp?

Bij kramp trekt een spier of een deel ervan zich ineens krachtig samen en blijft hij even vaststaan. Een kramp duurt seconden tot minuten. De spier kan daarna nog een tijd gevoelig of stijf aanvoelen. Waarom een spier precies in kramp schiet, is niet volledig bekend. Spieren worden aangestuurd door zenuwen; vermoedelijk geeft die aansturing bij kramp de spier tijdelijk een te sterk signaal.

De kuit bestaat uit twee lagen spieren: een oppervlakkige kuitspier, die over de knie en de enkel loopt, en daaronder een diepere kuitspier, die alleen over de enkel loopt. Samen gaan ze over in de achillespees. In de voetzool liggen meerdere lagen kleine spieren, en de spieren die de tenen buigen beginnen deels al in het onderbeen.

Hoe voelt het?

Mensen met kramp in het been merken bijvoorbeeld:

• een kuit die plotseling hard en pijnlijk vastschiet;
• tenen die krommen of juist uit elkaar trekken, of een voetzool die verkrampt;
• kramp die 's nachts of bij het wakker worden opkomt;
• kramp tijdens of na inspanning, zoals hardlopen of zwemmen;
• een gevoelige of stijve spier na de kramp.

Wat doen de kuit en de voet?

De kuitspieren strekken de enkel: bij lopen, rennen en springen trekken ze via de achillespees aan de hiel en duwen ze het lichaam naar voren en omhoog. De spieren van de voetzool en de spieren die de tenen buigen, houden het voetgewelf stevig en helpen de voet af te wikkelen tot op de tenen. Ook als u stilstaat, werken ze door: met kleine, voortdurende aanpassingen houden de kuit en de voet het lichaam in balans boven de voet. Al die spieren worden daarbij gestuurd door zenuwen die van de onderrug naar het been lopen.

De kuit en de voet als schakel in de keten

Mechanisch zijn de voet en de kuit verbonden met de enkel en, via de oppervlakkige kuitspier, met de knie. Via de knie en het bovenbeen hangt het been aan het bekken. Wat er boven in het been gebeurt, merken de kuit en de voet, en andersom.

Doet een schakel zijn taak minder goed, dan kunnen andere schakels het overnemen. Beweegt een enkel na een verzwikking minder ver, dan kan de kuit bij het afzetten anders moeten werken. Beweegt de knie of de heup minder goed, dan kan de voet bij elke stap anders landen en kunnen de spieren in de voet en de kuit meer moeten opvangen. De kuit en de voet worden dan anders of zwaarder belast.

Daarnaast is er de fysiologische verbinding. De zenuwen die de kuit en de voetzool aansturen, komen uit de onderrug en het bekken en lopen via de bil en de achterkant van het bovenbeen naar de knieholte en verder naar beneden. Ook de bloedvaten die deze spieren van zuurstof en voedingsstoffen voorzien en afvalstoffen afvoeren, lopen door de knieholte. Zo hangen de kuit en de voet ook via zenuwen en bloedvaten samen met de knie, de heup, het bekken en de onderrug.

Hoe botten, spieren, pezen, bloedvaten en zenuwen samenwerken, leest u bij het lichaam als keten.

Wat kan meespelen?

Kramp kan veel oorzaken hebben, ook buiten het bewegingsapparaat, zoals hierboven staat. Wat daarnaast kan meespelen is bijvoorbeeld:

• inspanning die zwaarder of langer is dan de spier gewend is, bijvoorbeeld bij sport;
• lang in dezelfde houding zitten of staan;
• een oude blessure aan enkel, knie of heup, waardoor het been anders belast wordt.

Als osteopaat kijk ik of er een biomechanische oorzaak kan zijn. Daarbij kan bijvoorbeeld meespelen dat de onderrug, het bekken of de heup minder goed beweegt, waar zenuwen en bloedvaten naar het been langs lopen.

Bij kramp zonder duidelijke aanleiding is de oorzaak niet altijd te vinden. Waar het bij u vandaan komt, verschilt per persoon en kan ik pas zeggen na onderzoek.

Hoe ik als osteopaat onderzoek en behandel

Ik begin met een gesprek over uw klachten: waar en wanneer de kramp optreedt, wat er medisch al is uitgezocht, en wat uw lichaam eerder heeft meegemaakt, zoals een val, een blessure of een operatie.

Daarna onderzoek ik met mijn handen het hele lichaam. Ik kijk hoe de voet, de enkel en de kuit bewegen, en ook de knie, de heup, het bekken en de onderrug, en de gebieden waar de zenuwen en bloedvaten naar het onderbeen langs lopen.

Ik ga op zoek naar de schakels in de keten die bij u minder goed bewegen. Met manuele technieken optimaliseer ik de samenwerking tussen spieren, pezen, botten, banden, gewrichten, zenuwen en bloedvaten. Waar nodig krijgt u persoonlijk advies, afgestemd op wat ik bij u zie.

U heeft geen verwijzing nodig. Twijfelt u over uw klachten, overleg dan met uw huisarts.