Pijn bij het borstbeen en het syndroom van Tietze

Wat is het syndroom van Tietze?

Het borstbeen is een plat bot midden op de borst. Bovenaan zitten de sleutelbeenderen eraan vast. De bovenste ribben zitten met een stuk kraakbeen aan het borstbeen vast. Over het borstbeen en de ribben liggen de grote borstspieren.

Het syndroom van Tietze is een pijnlijke zwelling van het kraakbeen bij de aanhechting van een of meer bovenste ribben aan het borstbeen. Bij costochondritis is dezelfde plek pijnlijk en drukgevoelig, maar zonder zwelling. Beide namen beschrijven waar het pijn doet en hoe het eruitziet. Waardoor het ontstaat, is niet bij iedereen bekend.

Hoe voelt het?

Mensen met pijn bij het borstbeen merken bijvoorbeeld:

• een zeurende, drukkende of stekende pijn op of naast het borstbeen;
• een plek die gevoelig is bij aanraken, of een bult of verdikking bij de aanhechting van een rib;
• pijn bij diep inademen, hoesten, draaien of reiken;
• pijn die uitstraalt naar de borstspier.

Wat doen het borstbeen en de ribben?

Het borstbeen vormt samen met de ribben en de wervelkolom de borstkas: een stevige en toch beweeglijke ring om hart en longen. Die beweeglijkheid zit voor een groot deel in het kraakbeen waarmee de ribben aan het borstbeen vastzitten. Dat kraakbeen is buigzaam, zodat de ribben bij elke inademing omhoog en naar buiten kunnen bewegen en het borstbeen mee naar voren en omhoog kan gaan; zo wordt de borstkas ruimer. Tegelijk is het borstbeen een vast punt: via het sleutelbeen draagt het de schouders, en de grote borstspieren hechten eraan. Bij duwen, tillen en reiken komen die krachten via het kraakbeen op het borstbeen en de ribben.

Het borstbeen als schakel in de keten

Het borstbeen ligt aan de voorkant van een ring: de ribben lopen vanaf de wervels in de bovenrug om de borstkas heen naar het borstbeen. Mechanisch is het borstbeen zo verbonden met de ribben, de wervelkolom, de sleutelbeenderen en de schouders, en via spieren met de nek, de armen en de buik.

Doet de borstkas een taak minder goed, dan nemen andere schakels werk over. Bewegen het borstbeen en de ribben minder mee bij het ademen, dan kunnen de spieren in de nek en rond de schouders meer moeten helpen om de borstkas ruimer te maken. Zo kan er ook buiten de borstkas een klacht ontstaan.

Andersom kan de borstkas de schakel zijn die werk overneemt. Bewegen de ribben bij de wervels in de bovenrug minder soepel, dan kan de beweging bij het ademen meer aan de voorkant moeten plaatsvinden, bij het kraakbeen en het borstbeen. Beweegt een schouder minder, dan kunnen de borstspieren en het sleutelbeen bij reiken en tillen anders belast worden. Werkt de nek anders, dan kunnen de spieren die van de nek naar de bovenste ribben en het borstbeen lopen anders trekken. De aanhechting van de ribben aan het borstbeen wordt dan anders of zwaarder belast, en zo kan er een klacht ontstaan.

Daarnaast is er de fysiologische verbinding. De zenuwen van de borstwand lopen vanuit de bovenrug tussen de ribben naar voren, en de bloedvaten van de borstwand lopen langs de binnenkant van het borstbeen en tussen de ribben. Zo hangt het gebied rond het borstbeen ook via zenuwen en bloedvaten samen met de bovenrug.

Hoe botten, spieren, pezen, bloedvaten en zenuwen samenwerken, leest u bij het lichaam als keten.

Wat kan meespelen?

Bij pijn bij het borstbeen kijk ik naar meerdere lagen. Het kan gaan om een overbelasting van het kraakbeen bij de ribben, van de gewrichtjes tussen ribben en borstbeen of van de spieren eromheen. De reden daarvan kan ook in de bovenrug, de nek of de schouders liggen. Wat kan meespelen is bijvoorbeeld:

• veel of zwaar hoesten;
• veel tillen, duwen of reiken, bijvoorbeeld bij krachttraining of zwaar werk;
• een val, een stoot tegen de borst of een eerdere blessure aan ribben of schouder;
• lang zitten met de schouders naar voren, bijvoorbeeld bij computerwerk.

De plek waar het pijn doet, is niet altijd de plek waar het probleem begint. Of er bij u een biomechanische oorzaak een rol speelt en waar die vandaan komt, verschilt per persoon en kan ik pas zeggen na onderzoek.

Hoe ik als osteopaat onderzoek en behandel

Ik begin met een gesprek over uw klachten: waar u de pijn voelt, bij welke bewegingen of bij het ademen, en wat uw lichaam eerder heeft meegemaakt, zoals een val, een blessure of een operatie.

Daarna onderzoek ik met mijn handen het hele lichaam. Ik kijk hoe het borstbeen en de ribben meebewegen bij het ademen, hoe de ribben bij de wervels in de bovenrug bewegen, en hoe de borstspieren, de sleutelbeenderen, de schouders en de nek meedoen.

Ik ga op zoek naar de schakels in de keten die bij u minder goed bewegen. Met manuele technieken optimaliseer ik de samenwerking tussen spieren, pezen, botten, banden, gewrichten, zenuwen en bloedvaten. Waar nodig krijgt u persoonlijk advies, afgestemd op wat ik bij u zie.

U heeft geen verwijzing nodig. Twijfelt u over uw klachten, overleg dan met uw huisarts.