Hielspoor

Wat is hielspoor?

Met hielspoor bedoelen mensen pijn onder de hiel, aan de onderkant van de voet. Strikt genomen is een hielspoor een klein botuitsteeksel aan het hielbot, dat op een röntgenfoto te zien kan zijn. Zo'n uitsteeksel komt ook voor bij mensen zonder klachten, en er is ook pijn onder de hiel zonder uitsteeksel. Daarom wordt de klacht in de zorg fasciitis plantaris genoemd, naar de fascia plantaris: de peesplaat onder de voet.

De peesplaat is een stevige, brede band van bindweefsel. Hij loopt van de onderkant van het hielbot in een waaier naar de basis van de tenen. Het woord fasciitis wijst op een ontsteking, maar het gaat niet altijd om een ontsteking; het weefsel bij de aanhechting aan het hielbot kan ook geprikkeld of verdikt raken door de belasting.

Hoe voelt hielspoor?

Mensen met hielspoor merken bijvoorbeeld:

• een stekende of zeurende pijn onder de hiel, soms aan de binnenkant;
• pijn bij de eerste stappen na het opstaan of na een tijd zitten, die bij doorlopen kan wegzakken;
• pijn na lang staan of lopen;
• een gevoelige plek als u onder de hiel drukt.

Pijn aan de achterkant van de hiel, bij de achillespees, of pijn die ook in rust doorzeurt, kan ook een andere oorzaak hebben. Daar let ik bij het eerste onderzoek op.

Wat doet de peesplaat onder de voet?

De voet is een gewelf van botjes dat het hele lichaamsgewicht draagt. De peesplaat werkt als een pees die de twee uiteinden van dat gewelf, de hiel en de voorvoet, bij elkaar houdt. Als u staat en uw gewicht op de voet komt, zakt het gewelf iets in en komt de peesplaat op spanning; zo vangt de voet een deel van de belasting op. Bij het afzetten buigen de tenen omhoog. Daardoor wordt de peesplaat om de bal van de voet heen strakgetrokken, het gewelf komt omhoog en de voet wordt een stevige hefboom om mee af te zetten. De kuitspieren werken daarbij mee: via de achillespees trekken ze aan het hielbot, dat aan de andere kant aan de peesplaat vastzit. Zo werken de kuit, de hiel en de peesplaat bij elke stap als één geheel.

De voet als schakel in de keten

Bij elke stap raakt de voet als eerste de grond. Het gewelf zakt dan iets in en de peesplaat onder de voet vangt die beweging op; bij het afzetten veert het gewelf weer op. Die beweging loopt door het hele been: de enkel kantelt mee, de kuit en de knie buigen en strekken, en de heup en het bekken houden het been stabiel. Wat de voet doet, merken de schakels erboven, en wat erboven gebeurt, merkt de voet. Beweegt de enkel minder ver, bijvoorbeeld na een oude verstuiking, dan verandert de manier waarop het gewelf inzakt en weer opkomt. Hetzelfde kan gebeuren als de voetwortelbeentjes minder soepel bewegen, als de kuit de hiel minder ver laat zakken, of als de knie of de heup minder meebuigt en de voet de landing meer alleen moet opvangen. In al die gevallen kan de peesplaat anders of zwaarder belast worden. Zo kan een klacht onder de hiel samenhangen met wat er elders in het been gebeurt.

Ook via bloedvaten en zenuwen hangt de voet samen met de rest van het lichaam. Bloedvaten voeren zuurstof en voedingsstoffen aan naar de peesplaat, het hielbot en de voetspieren, en de zenuwen van de voet lopen vanuit de onderrug via de bil en het been langs de binnenkant van de enkel naar de voetzool.

Hoe botten, spieren, pezen, bloedvaten en zenuwen samenwerken, leest u bij het lichaam als keten.

Wat kan meespelen bij hielspoor?

Bij hielspoor kijk ik naar meerdere lagen. Het kan gaan om een overbelasting van de peesplaat bij de aanhechting aan het hielbot. Maar de reden van die overbelasting kan ook in de voet, de enkel, de kuit, de knie, de heup of het bekken liggen. Wat kan meespelen is bijvoorbeeld:

• veel staan of lopen, in uw werk of in uw sport, zoals hardlopen of dansen;
• een verandering in belasting, bijvoorbeeld andere schoenen, een andere ondergrond of meer lopen dan u gewend bent;
• een oude blessure aan voet, enkel, knie of heup;
• een enkel of voet die minder soepel beweegt.

De plek waar het pijn doet, is niet altijd de plek waar het probleem begint. Waar het bij u vandaan komt, verschilt per persoon en kan ik pas zeggen na onderzoek.

Hoe ik als osteopaat hielspoor onderzoek en behandel

Ik begin met een gesprek over uw klachten: waar en wanneer u de pijn merkt, wat u in uw werk en sport doet, en wat uw lichaam eerder heeft meegemaakt, zoals een verstuiking, een blessure of een operatie.

Daarna onderzoek ik met mijn handen het hele lichaam. Ik kijk naar de beweeglijkheid van de voet, de voetwortel, het hielbot en de enkel, en daarboven de kuit, de knie, de heup, het bekken en de onderrug, en naar de gebieden waar de zenuwen en bloedvaten van het been doorheen lopen.

Ik kijk of er een biomechanische oorzaak is voor de overbelasting van de peesplaat, en ga op zoek naar de schakels in de keten die daarbij meespelen. Met manuele technieken optimaliseer ik de samenwerking tussen spieren, pezen, botten, banden, gewrichten, zenuwen en bloedvaten. Door de oorzaak van de overbelasting aan te pakken, is het mogelijk dat de klachten herstellen en ook wegblijven. Waar nodig krijgt u persoonlijk advies, afgestemd op wat ik bij u zie.

U heeft geen verwijzing nodig. Twijfelt u over uw klachten, overleg dan met uw huisarts.