Het middenrif: pijn of spanning onder de ribben

Wat is het middenrif?

Het middenrif, ook wel diafragma genoemd, is een dunne, koepelvormige plaat van spier en pees. Het midden van de koepel is een peesplaat; daaromheen lopen de spiervezels naar de randen. Voor zit het middenrif vast aan de onderkant van het borstbeen, opzij aan de binnenkant van de onderste zes ribben en achter met twee sterke spierbundels, de middenrifpijlers, aan de bovenste lendenwervels. Boven het middenrif liggen de longen en het hart, eronder de organen van de buik.

Hoe voelen klachten bij het middenrif?

Mensen met klachten bij het middenrif merken bijvoorbeeld:

• pijn, druk of een strak gevoel onder de ribben, soms als een band rondom;
• een steek bij diep inademen, hoesten of niezen;
• pijn die van onder de ribben naar de rug of tussen de schouderbladen trekt;
• een gevoel van spanning of krampen in het middenrif;
• het gevoel niet diep te kunnen doorademen.

Hoe werkt het middenrif?

Bij het inademen trekt het middenrif samen en wordt de koepel platter. Daardoor zakt de bodem van de borstkas naar beneden en worden de onderste ribben omhoog en naar buiten getrokken; de borstkas wordt ruimer en er stroomt lucht de longen in. Bij het uitademen ontspant het middenrif en komt de koepel weer omhoog. Omdat het middenrif aan de ribben en de lendenwervels vastzit, hangt die beweging af van hoe soepel de onderste ribben en de overgang van bovenrug naar onderrug bewegen. Tegelijk werkt het middenrif mee aan een stevige romp: samen met de buikspieren, de diepe rugspieren en de bekkenbodem houdt het de druk in de buik op peil, zodat de wervelkolom steun heeft bij tillen, duwen en sporten. Zo moet dezelfde spier tegelijk ademen en de romp stevig houden.

Het middenrif als schakel in de keten

Bij elke inademing trekt het middenrif samen en zakt het iets naar beneden, waardoor de borstkas ruimer wordt; bij de uitademing ontspant het weer. Daarbij bewegen de onderste ribben, het borstbeen en de wervels in de overgang van bovenrug naar onderrug mee, want daar zit het middenrif aan vast. Achter loopt de grote heupbuiger onder een boog van het middenrif door; beide zitten vast aan dezelfde lendenwervels. Bewegen de onderste ribben minder soepel, dan kan het middenrif minder vrij bewegen bij elke ademhaling. Hetzelfde kan gebeuren als de wervels in de overgang van bovenrug naar onderrug minder meebewegen, als de spanning in de buik- en rugspieren verandert, waarmee het middenrif samen de druk in de romp regelt en de wervelkolom stabiliseert, of als de grote heupbuiger, die aan dezelfde lendenwervels aanhecht, meer spanning op die wervels zet. In al die gevallen kan het middenrif anders belast worden. Zo kan een klacht bij het middenrif samenhangen met wat er elders in de romp gebeurt.

Het middenrif krijgt bovendien zijn zenuw vanuit de nek, en de slokdarm en grote bloedvaten lopen door of langs het middenrif, zodat het ook langs die weg samenhangt met de nek en de romp.

Hoe botten, spieren, pezen, bloedvaten en zenuwen samenwerken, leest u bij het lichaam als keten.

Wat kan meespelen?

Bij klachten bij het middenrif kijk ik naar meerdere lagen, nadat een oorzaak buiten het bewegingsapparaat is uitgesloten. Het kan gaan om een overbelasting van het middenrif zelf, van de ribben waaraan het vastzit of van de spieren eromheen. De reden daarvan kan ook in de bovenrug, de onderrug of de nek liggen. Wat kan meespelen is bijvoorbeeld:

• veel of zwaar hoesten;
• inspanning waarbij de romp veel stevigheid moet geven, bijvoorbeeld zwaar tillen of sporten;
• een val of een stoot tegen de onderste ribben;
• de zwangerschap, waarin de groeiende baby steeds meer ruimte inneemt onder het middenrif en de onderste ribben;
• een eerdere operatie aan de buik of de borstkas.

De plek waar het pijn doet, is niet altijd de plek waar het probleem begint. Waar het bij u vandaan komt, verschilt per persoon en kan ik pas zeggen na onderzoek.

Hoe ik als osteopaat onderzoek en behandel

Ik begin met een gesprek over uw klachten: waar u ze voelt, bij welke bewegingen of bij het ademen, en wat uw lichaam eerder heeft meegemaakt, zoals een val, een operatie of een zwangerschap. Ook vraag ik of andere oorzaken al medisch zijn uitgesloten.

Daarna onderzoek ik met mijn handen het hele lichaam. Ik kijk hoe de onderste ribben meebewegen bij het ademen, hoe de wervels van de bovenrug en de onderrug bewegen, en hoe de nek, de schouders en het bekken meedoen.

Ik ga op zoek naar de schakels in de keten die bij u minder goed bewegen. Met manuele technieken optimaliseer ik de samenwerking tussen spieren, pezen, botten, banden, gewrichten, zenuwen en bloedvaten. Waar nodig krijgt u persoonlijk advies, afgestemd op wat ik bij u zie.

U heeft geen verwijzing nodig.