Osteo Center Osteopathie

Zweepslag in de kuit

Een zweepslag is een plotselinge scheur in een kuitspier, die voelt als een felle slag tegen de kuit. Hij ontstaat bijvoorbeeld bij een sprint, een sprong of een snelle draai, bij tennis, padel of voetbal, maar ook bij een misstap op de stoep. Als osteopaat kijk ik na zo'n blessure niet alleen naar de kuit, maar ook of er een biomechanische oorzaak is waardoor de kuit zo zwaar belast werd, en welke schakels in de keten daarbij meespelen.

Osteopaat Bram Hulsbos behandelt met beide handen de kuit van een cliënt

Zweepslag in het kort

  • Plotselinge pijn Alsof u een trap of klap tegen de kuit krijgt.
  • Scheurtje in de spier Bijvoorbeeld in de binnenste kop van de kuitspier.
  • Snelle beweging Bijvoorbeeld afzetten, sprinten of een snelle draai.
  • Kijk naar het geheel De kuit werkt samen met voet, enkel, knie, heup en rug.

Wat is een zweepslag?

Bij een zweepslag scheurt een deel van een kuitspier in. Dat kan bijvoorbeeld de binnenste kop zijn van de oppervlakkige kuitspier, de musculus gastrocnemius, op de overgang van spier naar pees, iets onder het midden van de kuit. Het kan ook de diepere kuitspier betreffen, de musculus soleus. De naam zweepslag verwijst naar het gevoel: een plotselinge, felle pijn alsof u met een zweep tegen de kuit wordt geslagen. Sommige mensen kijken om, omdat ze denken dat iemand ze raakte.

Een zweepslag is iets anders dan kramp in de kuit: bij kramp trekt de spier onwillekeurig samen en ontspant daarna weer, bij een zweepslag is er spierweefsel ingescheurd.

Hoe voelt een zweepslag?

Mensen met een zweepslag merken bijvoorbeeld:

  • een plotselinge, felle pijn in de kuit tijdens een beweging, soms met een knappend gevoel;
  • moeite met lopen of op de tenen staan, en pijn bij het afzetten;
  • een zwelling of een blauwe plek in de kuit, die later naar de enkel kan zakken;
  • een gevoelige, soms verharde plek in de kuitspier.

Pijn en zwelling in de kuit zonder duidelijk moment van ontstaan, of pijn achter in de hiel bij de achillespees, kan ook een andere oorzaak hebben. Daar let ik bij het eerste onderzoek op.

Wat doen de kuitspieren?

De kuit bestaat uit twee lagen. De oppervlakkige kuitspier, de gastrocnemius, heeft twee koppen die boven de knie aan het dijbeen beginnen; daaronder ligt de soleus, die op het scheenbeen en het kuitbeen begint. Samen gaan ze over in de achillespees, die aan het hielbot vastzit. Ze strekken de enkel en zetten zo de voet af bij lopen, rennen en springen. Omdat de gastrocnemius over twee gewrichten loopt, werkt hij tegelijk bij de knie en de enkel. Bij sprinten en springen werkt hij snel achter elkaar afremmend en afzettend.

De kuit als schakel in de keten

De kuit levert bij elke stap een groot deel van de afzet, maar hij werkt niet alleen. Beweegt de enkel minder ver naar boven, bijvoorbeeld na een oude verstuiking, dan kan de kuit niet zijn hele lengte gebruiken. Het lichaam vangt dat op: de hiel komt eerder los, of de voet, de knie en de heup gaan anders bewegen, en de kuit moet dan in een korter traject en in korte tijd veel kracht leveren. Strekt de heup minder goed, of doen de bilspieren minder mee bij de afzet, dan kan de kuit een groter deel van het werk moeten leveren. Ook de knie speelt mee, omdat de gastrocnemius erover loopt: een knie die anders beweegt, verandert de lengte waarop de kuitspier werkt. En via het bekken en de onderrug hangt de stand van het hele been samen; een verschil tussen links en rechts kan ervoor zorgen dat één kuit steeds meer opvangt dan de andere. Na een zweepslag kunt u bovendien anders gaan lopen om de kuit te sparen, zodat andere schakels werk overnemen.

Ook via bloedvaten en zenuwen hangt de kuit samen met de rest van het lichaam. De zenuwen van het onderbeen komen uit de onderrug en lopen via de bil en achter de knie langs naar de kuit en de voet; de bloedvaten voeren zuurstof en voedingsstoffen aan naar spier en pees.

Hoe botten, spieren, pezen, bloedvaten en zenuwen samenwerken, leest u bij het lichaam als keten. Hoe beschadigd weefsel herstelt, leest u bij weefselherstel.

Wat kan meespelen bij een zweepslag?

Bij een zweepslag kijk ik naar meerdere lagen. Er is een moment waarop de spier inscheurt. Maar waarom de kuit op dat moment zoveel moest opvangen, kan ook in de voet, de enkel, de knie, de heup, het bekken of de onderrug liggen. Wat kan meespelen is bijvoorbeeld:

  • sporten met sprinten, springen en snel wenden, zoals tennis, padel, squash, voetbal of hardlopen;
  • een plotselinge beweging zonder dat het lichaam erop voorbereid is, zoals een sprintje naar de bus;
  • een verandering in belasting, bijvoorbeeld weer beginnen met sporten of meer trainen dan u gewend bent;
  • een eerdere blessure aan kuit, enkel, knie of heup.

De plek waar het pijn doet, is niet altijd de plek waar het probleem begint. Waar het bij u vandaan komt, verschilt per persoon en kan ik pas zeggen na onderzoek.

Hoe ik als osteopaat een zweepslag onderzoek en behandel

Ik begin met een gesprek over uw klachten: hoe en wanneer de zweepslag ontstond, wat u in uw sport en werk doet, en wat uw lichaam eerder heeft meegemaakt, zoals een verstuiking, een blessure of een operatie.

Daarna onderzoek ik met mijn handen het hele lichaam. Ik kijk naar de beweeglijkheid van de voet, de enkel en de kuit, en daarboven de knie, de heup, het bekken en de onderrug, en naar de gebieden waar de zenuwen en bloedvaten van het been doorheen lopen.

De scheur in de spier moet zelf herstellen. Ik kijk of er een biomechanische oorzaak is waardoor de kuit zo zwaar belast werd, en ga op zoek naar de schakels in de keten die daarbij meespelen of die na de blessure werk zijn gaan overnemen. Met manuele technieken optimaliseer ik de samenwerking tussen spieren, pezen, botten, banden, gewrichten, zenuwen en bloedvaten.

U heeft geen verwijzing nodig. Twijfelt u over uw klachten, overleg dan met uw huisarts.

Afspraak maken

Veelgestelde vragen

Antwoorden op de vragen die ik het vaakst krijg.

Wat is een zweepslag in de kuit?

Een plotselinge scheur in een kuitspier, bijvoorbeeld in de binnenste kop van de gastrocnemius. Het voelt als een felle slag tegen de kuit.

Wat zijn de symptomen van een zweepslag?

Bijvoorbeeld een plotselinge, felle pijn in de kuit, moeite met lopen of op de tenen staan, en soms zwelling of een blauwe plek.

Wat is het verschil tussen een zweepslag en kramp?

Bij kramp trekt de spier onwillekeurig samen en ontspant daarna weer. Bij een zweepslag is er spierweefsel ingescheurd.

Wat doet een osteopaat bij een zweepslag?

Ik onderzoek niet alleen de kuit, maar ook voet, enkel, knie, heup, bekken en onderrug, en kijk welke schakels in de keten meespeelden of na de blessure werk zijn gaan overnemen.

Heb ik een verwijzing nodig?

Nee, u kunt zonder verwijzing een afspraak maken, in Amsterdam West of in Haarlem.

Bram Hulsbos, osteopaat

Geschreven door

Bram Hulsbos, osteopaat

Osteopaat in Amsterdam West en Haarlem. Ingeschreven in het register van de Nederlandse Osteopathie Federatie (NOF) en lid van de Nederlandse Vereniging voor Osteopathie (NVO).

Meer over mij →

Praktijken in Amsterdam West en Haarlem

Amsterdam West

Jan Evertsenstraat 8 H
1056 EC Amsterdam
(in studio Bluebirds)

Haarlem

Gedempte Oude Gracht 144
2011 GX Haarlem

Parkeren in parkeergarage De Kamp, naast de praktijk.